U Beogradu je 19. i 20. maja 2026. godine održan događaj „EU Neighbours in action: Knowledge across borders“, koji je organizovao Interact, s ciljem okupljanja predstavnika programa prekogranične saradnje, nacionalnih institucija, zajedničkih sekretarijata, Evropske komisije i Delegacija Evropske unije iz zemalja članica EU, zemalja kandidata i država uključenih u programe vanjske saradnje.
Događaj je bio posvećen razmjeni iskustava, međusobnom učenju i diskusiji o praktičnim pristupima unapređenju programa saradnje na vanjskim granicama Evropske unije, sa posebnim fokusom na zemlje proširenja, uključujući države Zapadnog Balkana.
Skup je otvoren plenarnom sesijom „Welcome, success stories and setting the scene“, tokom koje su uvodna obraćanja imali:
- Moray Gilland, šef Jedinice za makroregije, transnacionalnu/međuregionalnu/vanjsku saradnju i proširenje, DG REGIO
- Mauro di Veroli, šef Sektora za saradnju Delegacije Evropske unije u Srbiji
- Nemanja Martinović, vršilac dužnosti pomoćnika ministra u Ministarstvu evropskih integracija Republike Srbije
- Nuria Aldao, koordinatorica za prekograničnu saradnju u oblasti regionalne strategije i investicija, DG ENEST
U okviru panel diskusije „Why cooperation is a strategic European asset“ učestvovali su:
- Đorđe Bojović, savjetnik za politike, Evropski parlament
- Nadija Afanasieva, direktorica Ukrajinskog instituta za međunarodnu politiku (UIIP)
- Teofil Gherca, direktor URBACT Interreg međuregionalnog programa
- Oana Cristea, šefica Jedinice Upravljačkog tijela za Interreg IPA program Rumunija–Srbija
Tokom dva dana održane su brojne tematske radionice, paralelne sesije i diskusije posvećene unapređenju kvaliteta projekata, povezivanju projektnih rezultata sa širim evropskim politikama i okvirima saradnje, razvoju kvalitetnih partnerstava, komunikaciji i vidljivosti rezultata programa, kao i doprinosu prekogranične saradnje evropskim vrijednostima.
Posebna pažnja bila je usmjerena na razmjenu praktičnih iskustava i identifikovanje zajedničkih rješenja za izazove sa kojima se programi suočavaju u implementaciji, kao i na pripremu programa za budući period nakon 2027. godine.
U okviru sesija „Enhancing cooperation programmes beyond 2027“ i „From reactive crisis management to resilient programmes beyond 2027“ učesnici su razgovarali o unapređenju programa prekogranične saradnje, prelasku sa reaktivnog upravljanja krizama na dugoročno planiranje i izgradnju otpornijih programa sposobnih da odgovore na nove izazove u pograničnim regionima.
Događaj je završen plenarnom sesijom „Lessons learned and looking forward“, tokom koje su predstavljeni ključni zaključci i razmatrani budući pravci razvoja programa saradnje.
Kroz radionice, panel diskusije, moderirane razgovore i networking aktivnosti učesnici su razmijenili iskustva o unapređenju projektne selekcije, razvoju partnerstava, jačanju komunikacije i vidljivosti rezultata, kao i o ulozi programa vanjske saradnje u promovisanju evropskih vrijednosti, otpornosti i stabilnosti regiona.
Događaj je još jednom potvrdio da prekogranična saradnja predstavlja mnogo više od finansijskog instrumenta — ona je važan mehanizam za izgradnju povjerenja, razmjenu znanja, jačanje regionalne saradnje i zajedničko kreiranje održivih rješenja za razvoj lokalnih zajednica širom Evrope.
